MEET LANOWV

Creëert ruimte voor de toekomst.

Wat hebben St. Patrick’s Cathedral, het groothandelsgebouw te Rotterdam, de Sagrada Familia en the White House met elkaar gemeen? Helemaal niets, behalve het besef dat zulke gebouwen alleen tot stand komen met een heldere visie op wat er waarom moet komen, naast een schier feilloze controle op alle stapjes in het proces naar dat eindresultaat toe. Grootsheid moet je plannen in deze.

Toen de 18 jarige Vladimir Lanowv afstudeerde als architect aan de academie voor Bouwkunsten in Stalingrad in 1948 wist hij niet beter dan dat hij constructivistische appartementencomplexen zou gaan realiseren voor het volk van ‘Groot Rusland’. Misschien mocht hij zich wagen aan een nieuwerwetse highrise? Misschien, maar alles binnen de door Stalin gedicteerde kaders. Gelukkig voor de briljante Lanowv stierf de potentaat snel na zijn afstuderen. De vierkante meters bleven hetzelfde, je kón er opeens wat meer mee. Wellicht bracht Chroetsjov een lente?

Maar Lanowv’s grootste geluk in zijn leven was de longontsteking die hij opliep in het Oeral gebergte. Uitgezonden om in de groeiende stad ‘Vorkuta’ een nieuw partijgebouw tot stand te brengen, raakte hij tijdens een wandeling ten val. Vladimir onderzocht al vanaf kindsaf aan hoe bossen zich vormen. Naar hoe de, soms fragiele, symbiose tussen alles wat er in dat bos leeft een monumentale, onwrikbare maar oneindig flexibele habitat vormt. Toen hij na twee dagen onderkoeld werd gevonden door een stel pelsjagers leek zijn lot bezegeld. Ware het niet dat er een reiziger in de stad was die dat lot heel anders zag.

Francis Lou Knight was aan het einde van zijn leven nog steeds op zoek naar de harmonie met de natuur die hij in zijn gebouwen wilde versleutelen. Door een schimmige deal tussen de USA en de USSR (die langzaam maar gestaag hun nucleaire bommen op elkaar aan het richten waren) wist hij het land te bezoeken. Ondanks zijn reumatische conditie wist hij voor Europese én Amerikaanse begrippen enorm afstanden af te leggen. Na vier maanden in het onmetelijke het land, liep hij Lanowv tegen het vege, wegterende lijf. Net voor de jaarwisseling naar 1959.

De ziekenboeg waar Knight kwam voor zijn pijnlijke botten was het decor. De liefde voor de natuur en de menselijke hand daarin, was het gesprek tussen de twee in dat decor. Vladimir’s clandestiene studie Engels was de brug tussen de moeilijke ademende jonge hemelbestormer in spé en de oude, gepijnigde vedette die zijn mooiste werk al lang had verlaten in zijn hoofd.

“Een bos weet van zichzélf hoe hoog het mag groeien om de struiken onderin de plaats te bieden om te overleven. Die struiken weten weer hoe ze zich moeten plaatsen om de vossen de beste kans op een konijn te bieden terwijl de konijnen…” ”Vladimir, het spijt me dat ik je onderbreek, maar een bos groeit maar wat. Het is onze menselijke taak daar orde in te brengen toch?””Francis! Onze menselijke taak is te herkennen wat de natuur op aarde tot stand brengt als onderdeel van onze verbintenis met elkaar en de natuur. Een bos wil een bos zijn, op iedere plek op aarde.” Vladimir hoest een lelijke rochel in het metalen bakje naast zijn bed.

“Een bos in Indonesië ziet er anders uit en werkt ook anders dan een bos hier, net onder de poolcirkel. Maar het blijft een bos. Een verzameling bomen die zich geschikt heeft naar zijn omgeving en bewoners. Wij zijn slechts toeschouwers. Of, in het beste geval, handige passanten, bomen zonder wortels”. “Maar Vlad, Ik wil geen passant zijn, ik wil scheppen! Ik wil mijn stempel achter laten, ik wil…” De zuster komt langs. Ze geeft strenge blikken die de mannen doet fluisteren...

 

”We kunnen van alles scheppen maar we hebben niks te willen, we moeten ons aanpassen aan wat het eindresultaat belooft. In samenwerking met alles wat die belofte waar maakt. We zijn maar een heel klein, mini mini klein radertje Francis”.  “Ik ben een machine, een logisch gevolg van de omstandigheden”. Francis zucht. Viel Vladimir maar in slaap, met zijn verwarrende gezwets.

De mens in de machine. Het logaritme bestuurd. Deze gedachte-gang is, losgelaten op de gebouwen helemaal aan het begin van deze tekst, alles wat Lanowv later in zijn leven als basis gebruikte voor zijn visie op hoe en waarom een gebouw tot stand moet komen. En hoe de invulling van die gebouwen, tot op de schroefjes van elke deurhendel toe, benaderd moet worden. Als een organisch proces dat onderhevig is aan alles wat het gebouw, of noem het een bos, levensvatbaar maakt.

Een paar uur later vindt Francis zijn evenwicht. “We zijn een homunculus” “De mens in de machine, ja, daar kan ik mee leven”. “Nu nog overleven”.

 

Via de Beringzee smokkelde Knight de nog wat gammele Lanowv naar Canada. Hier reisden zij per trein naar New York. De met de dag zichtbaar beterende rus vergaapte zich daar aan de hoogbouw.

Vladimir Lanowv

1927 - 1985